Meskeniyet Şikâyeti Nedir?

Meskeniyet şikâyeti; borçlunun haline münasip tek konutunun, icra yoluyla haczedilmesine karşı kanunun tanıdığı koruma hakkının ileri sürülmesidir.

İcra ve İflas Kanunu’na göre borçlunun ve ailesinin barınma ihtiyacını karşılayan tek konut, kural olarak haczedilemez.

Meskeniyet şikâyeti, İcra ve İflas Kanunu’nun 82/12. maddesi kapsamında değerlendirilir.

Meskeniyet Şikâyeti Ne Zaman Gündeme Gelir?

Bu şikâyet;

• Borçluya ait tek konut üzerine haciz konulması,

• Taşınmazın fiilen mesken olarak kullanılması

hâllerinde gündeme gelir.

📌 Meskeniyet hakkı, kendiliğinden uygulanmaz; borçlu tarafından ileri sürülmelidir.

Meskeniyet Şikâyetinin Amacı

Bu başvurunun temel amacı;

• Borçlunun ve ailesinin barınma hakkını korumak,

• Borçlunun tamamen konutsuz bırakılmasının önüne geçmek,

• İcra işlemlerinde sosyal dengeyi sağlamaktır.

Meskeniyet Şikâyetinin Şartları

Meskeniyet şikâyetinin kabul edilebilmesi için;

• Taşınmazın borçlunun tek konutu olması,

• Borçlu ve ailesinin fiilen bu konutta ikamet etmesi,

• Konutun borçlunun sosyal ve ekonomik durumuna uygun (haline münasip) olması

gerekmektedir.

Bu şartlar, somut olayın özelliklerine göre mahkemece değerlendirilir.

Meskeniyet Şikâyeti Nasıl İleri Sürülür?

Meskeniyet şikâyeti;

• Borçlu tarafından,

• İcra mahkemesine,

• Haciz işleminin öğrenilmesinden itibaren kanuni süre içinde

ileri sürülmelidir.

📌 Sürelerin kaçırılması hâlinde meskeniyet hakkı kullanılamaz.

Meskeniyet Şikâyetinin Sonuçları

Mahkeme meskeniyet şikâyetini kabul ederse;

• Taşınmazın satışı durdurulur,

• Gerekirse taşınmaz bedeli üzerinden koruma sağlanır.

Talebin reddi hâlinde ise satış süreci devam eder.

İspat Yükü Kimdedir?

Meskeniyet şikâyetinde;

• İspat yükü borçluya aittir.

Borçlu;

• Taşınmazın tek konut olduğunu,

• Konutta fiilen yaşandığını,

• Haline münasip olduğunu

delillerle ispatlamak zorundadır.

En Sık Yapılan Hatalar

Uygulamada sık karşılaşılan hatalar şunlardır:

• Meskeniyet hakkının kendiliğinden uygulanacağını düşünmek,

• Şikâyet süresini kaçırmak,

• Taşınmazın tek konut olduğunu ispatlayamamak,

• Satış aşamasına gelene kadar beklemek.

Bu hatalar, telafisi güç sonuçlara yol açabilir.

Sonuç

Meskeniyet şikâyeti, icra hukukunda borçlunun en güçlü sosyal koruma mekanizmalarından biridir.
Ancak bu korumanın sağlanabilmesi için hakkın zamanında ve doğru şekilde ileri sürülmesi gerekir.

Her dosya, borçlunun kişisel ve ekonomik durumu dikkate alınarak değerlendirilmelidir.

📌 Not
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır.
Somut olaylar bakımından hukuki danışmanlık alınması gerekir.

📄 ÖRNEK MESKENİYET ŞİKÂYETİ DİLEKÇESİ

T.C. ……… İCRA HUKUK MAHKEMESİ’NE

ŞİKÂYET EDEN (BORÇLU):
Ad Soyad – T.C. Kimlik No
Adres

ŞİKÂYET OLUNAN:
Alacaklı (Ad Soyad / Şirket Ünvanı)

KONU:
Tek konut üzerindeki hacze karşı meskeniyet şikâyetidir.

AÇIKLAMALAR:

1. Şikâyet olunan alacaklı tarafından, ……… İcra Dairesi’nin …/… Esas sayılı dosyası kapsamında, tarafıma ait ………. adresindeki taşınmaz üzerine haciz konulmuştur.

2. Haczedilen taşınmaz, benim ve ailemin tek konutu olup fiilen ikamet ettiğimiz meskendir.

3. Başkaca konutum bulunmamaktadır. Taşınmaz, sosyal ve ekonomik durumuma uygun halime münasip tek mesken niteliğindedir.

4. Bu nedenle, söz konusu taşınmazın icra yoluyla satışı kanuna açıkça aykırıdır.

5. Açıklanan nedenlerle meskeniyet şikâyetimin kabulü gerekmektedir.

HUKUKİ NEDENLER:
İİK m.82/12, HMK ve ilgili mevzuat

DELİLLER:
– Tapu kaydı
– İkametgâh belgesi
– Nüfus kayıt örneği
– Tanık
– Her türlü yasal delil

SONUÇ VE TALEP:

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. ……… adresindeki taşınmazın meskeniyet kapsamında olduğunun tespitine,

2. Taşınmaz üzerindeki haczin kaldırılmasına / satışın durdurulmasına,

3. Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine

karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim.

Tarih
Şikâyet Eden
Ad Soyad
İmza