İstirdat Davası Nedir?

İstirdat davası; bir kişinin, icra takibi kapsamında borcu olmadığı hâlde veya borcundan fazla olarak ödediği paranın geri alınması amacıyla açtığı davadır.

Bu dava ile borçlu, “Bu ödeme haksızdı” veya “Fazla ödeme yaptım” iddiasını ileri sürerek, tahsil edilen bedelin iadesini talep eder.

İstirdat davaları, İcra ve İflas Kanunu’nun 72. maddesi kapsamında düzenlenmiştir.

İstirdat Davası Ne Zaman Açılır?

İstirdat davası;

• İcra takibi sonucunda ödeme yapıldıktan sonra
  açılabilir.

📌 Borç henüz ödenmemişse, istirdat değil menfi tespit davası gündeme gelir.
Bu ayrım, dava türünün doğru belirlenmesi açısından kritik öneme sahiptir.

İstirdat Davasının Amacı

İstirdat davasının temel amacı;

• Haksız veya fazla tahsil edilen paranın geri alınmasını sağlamak,

• Borçlunun uğradığı maddi kaybı telafi etmek,

• Haksız icra uygulamalarının sonuçlarını ortadan kaldırmaktır.

Uygulamada istirdat davaları en sık;

• Ödenmiş borca rağmen icra tehdidiyle ödeme yapılması,

• Zamanaşımına uğramış alacakların tahsili,

• Hatalı faiz ve masraf hesapları,

• Yazılı anlaşmaya aykırı tahsilatlar

nedeniyle açılmaktadır.

İstirdat Davasında Süre

İstirdat davası;

• Ödemenin yapıldığı tarihten itibaren 1 yıl içinde
  açılmalıdır.

📌 Bu süre hak düşürücü niteliktedir. Sürenin kaçırılması hâlinde dava hakkı ortadan kalkar.

İspat Yükü Kimdedir?

İstirdat davalarında;

• İspat yükü davacıya (ödemeyi yapan kişiye) aittir.

Davacı;

• Borcun bulunmadığını,

• Ya da ödenen miktarın borçtan fazla olduğunu

yazılı delillerle ispat etmek zorundadır.

İstirdat Davasının Sonuçları

Mahkeme davayı kabul ederse;

• Haksız veya fazla tahsil edilen bedelin davacıya iadesine,

• Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine

karar verir.

Davanın reddi hâlinde ise yapılan ödeme geçerli kabul edilir.

En Sık Yapılan Hatalar

Uygulamada sık karşılaşılan hatalar şunlardır:

• Menfi tespit ile istirdat davasını karıştırmak,

• 1 yıllık süreyi kaçırmak,

• Ödeme belgelerini sunmamak,

• Ödemenin icra tehdidi altında yapıldığını ispatlayamamak.

Bu hatalar, davanın reddedilmesine yol açabilir.

Sonuç

İstirdat davası, icra hukukunda haksız tahsilata karşı en etkili dava yollarından biridir.
Ancak bu davanın başarıya ulaşabilmesi için süre, delil ve dava türü son derece önemlidir.

Her somut olay, kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.

📌 Not
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır.
Somut olaylar bakımından hukuki danışmanlık alınması gerekir.

📄 ÖRNEK İSTİRDAT DAVASI DİLEKÇESİ

T.C. ……… ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ’NE

DAVACI:
Ad Soyad – T.C. Kimlik No
Adres

DAVALI:
Ad Soyad / Şirket Ünvanı
Adres

KONU:
Haksız ve/veya fazla olarak tahsil edilen bedelin iadesi (istirdat) istemidir.

AÇIKLAMALAR:

1. Davalı tarafından davacı aleyhine ……… İcra Dairesi’nin …/… Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmıştır.

2. Davacı, söz konusu icra takibi kapsamında, borçlu olmadığı hâlde / borcundan fazla olacak şekilde ……… TL ödeme yapmak zorunda kalmıştır.

3. Yapılan ödeme, icra tehdidi altında gerçekleştirilmiş olup, gerçekte davacının davalıya karşı bu miktarda bir borcu bulunmamaktadır.

4. Ödemeye ilişkin dekont ve icra dosyası kayıtları dilekçemiz ekinde sunulmaktadır.

5. Bu nedenle haksız olarak tahsil edilen bedelin davacıya iadesi gerekmektedir.

HUKUKİ NEDENLER:
İİK m.72, HMK ve ilgili mevzuat

DELİLLER:
– İcra dosyası
– Ödeme dekontları
– Banka kayıtları
– Sözleşmeler
– Her türlü yasal delil

SONUÇ VE TALEP:

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davalı tarafından haksız ve/veya fazla olarak tahsil edilen ……… TL’nin davacıya iadesine,

2. Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine,

karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim.

Tarih
Davacı
Ad Soyad
İmza